ابراهيم عاملي ( موثق )

468

تفسير عاملي ( فارسي )

سخن مفسّرين : « مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ » 65 - طبرى : يعنى بگو به آنها كه از خدا رو گردان هستند و متوجّه به بت شما كه مشرك مىشويد به آن خدا كه از تاريكى صحرا و دريا نجاتتان ميدهد ، او ميتواند عذاب بفرستد ، و اختلاف است در مقصود از فوق و تحت : سعيد بن جبير و سدى و مجاهد گفته‌اند يعنى سنگ از آسمان ببارد و زمين شكافته شود و شما را فرو برد . ابن عباس گفته است : مقصود از فوق حكمران و پيشواى بدرفتار است و « تحت ارجل » يعنى خدمتگزاران و مردمان نازل كه انسان گرفتار به آنها مىشود . مجمع : سعيد جبير و مجاهد گفته‌اند عذاب فوق يعنى صداى آسمانى و سنگ و طوفان و باد ، چنانچه عاد و ثمود و قوم لوط و شعيب گرفتار شدند ، و عذاب - « تحت ارجل » به زمين فرو رفتن است چنانچه با قارون رفتار شد ، و ضحاك گفته است : فوق بزرگان و تحت سفله و مردم نازل و ابن عبّاس گفته است : « مِنْ فَوْقِكُمْ » يعنى سلاطين ستمكار و « مِنْ تَحْتِ » يعنى غلامهاى بدرفتار و مردم بى خبر ، و همين معنى از حضرت صادق ( ع ) روايت شده است . « أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً » 65 طبرى : ابن زيد گفت : يعنى همين كه امروز مردم دچار به آن هستند و هر يك براهى ميرود و خواسته اى دارد و اتّفاق ميانشان نيست ، و يكديگر را ميكشند . مجمع : بعضى گفته‌اند : يعنى واگذار به خود ميشوند و مشمول لطف نميشوند تا مؤمن و متّحد شوند چون در گذشته گناهكار بوده‌اند نتيجه ى آن چنين شده است و بعضى گفته‌اند : يعنى تعصّب و دشمنى در ميان شما توليد مىشود و پيوسته مزاحم يكدگر هستيد ، و اين معنى از امام صادق هم روايت شده است . فخر : ظاهر اين جمله آن است كه گرفتار عقايد و مذاهب مختلف ميشوند . « وَيُذِيقَ بَعْضَكُمْ » 65 مجمع : يعنى جنگ و كشتن يكدگر ، و بعضى گفته‌اند : يعنى آزار از همسايه ، و از امام صادق ( ع ) اين معنى روايت شده است ، و حسن بصرى گفته است : تهديد به عذاب و گرفتارى براى كافران است ، و جمله ى « يَلْبِسَكُمْ »